आज माघ २ अर्थात् मधेस विद्रोह आरम्भ भएको १७ वर्ष । वर्षौंदेखिको उपेक्षा, तिरस्कार र बहिष्करणविरुद्ध मधेसी जनता एक्यबद्ध भएको ऐतिहासिक दिन । राज्यको अन्यायी, क्रुर र वीभत्स दमनको परबाह नगरी राजनीतिक अधिकार सुनिश्चित गर्ने मधेस आन्दोलन थालनीको एउटा निर्णायक र अविस्मरणीय दिनमा सबै आन्दोलनकारी मित्रहरूको योगदानको सराहना गर्न चाहन्छु ।
केन्द्रीकृत र एकात्मक राज्यसत्ताले बहुपहिचान स्थापित हुनुपर्ने मधेसी जनताको आकांक्षा र अपेक्षालाई सामान्य रूपमा ग्रहण गरिरहेको बेला परिवर्तनको ज्वारभाटा उठ्ने गरी भएको माघे विद्रोहकै प्रतिफल आज हामीले संघीयताको अभ्यास गरिरहेका छौं ।
समावेशी समानुपातिक प्रतिनिधित्वको राजनीतिक माग व्यवहारमा उतारिँदैछ । वर्चस्ववाद र सर्वसत्तावादको जग मक्किँदैछ । तर, सत्ताका परम्परागत अभ्यासार्थी र व्यक्तिगत वा खास सामुदायिक स्वार्थले ओतप्रोत तप्काले आज पनि माघे विद्रोहको पृष्ठभूमिबाट आर्जित उपलब्धिहरूलाई समाप्त पार्ने चलखेल गर्दैछ ।
राज्य र नागरिकबीचको सम्बन्ध पुनर्परिभाषित भए पनि पछिल्ला दिनमा मधेस विद्रोहका माग र मुद्दालाई सतही ढंगबाट सम्बोधन गर्ने काम भए । जसले गर्दा मधेसी जनता अझै राजनीतिक विभेदबाट मुक्ति पाउन सकेका छैनन् । विभिन्न तहका राज्यसंयन्त्रले अधिकारको पूर्ण अभ्यास गर्न सकेका छैनन् । फलस्वरुप जनताले अपेक्षित प्रतिफल पाउन सकेका छैनन् ।
तसर्थ आजको ऐतिहासिक दिनलाई सम्झँदै भएका उपलब्धिहरुलाई संस्थागत गर्दै जनअधिकार प्राप्तिको बाटोमा अग्रसर बनौं । साथै विभिन्न तहका सरकार सञ्चालनलाई असहज र अवरुद्ध पार्ने संघ सरकारको नियतविरुद्ध पनि एकजुट बनौं ।
लेखक: शैलेन्द्र प्रसाद साह (पुर्व मन्त्री, मधेश प्रदेश तथा जसपा राजनीति समिति सदस्य)
